Tips bij het spuiten.
In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, is met het spuiten van modellen meestal veel werk gemoeid. Omdat bij het spuiten een dunne verflaag op het model wordt aangebracht, komen alle details en dus ook onregelmatigheden naar voren. Spuiten vereist dus de nodige zorgvuldigheid bij het bouwen en afwerken van het model. Bovendien moet veel worden afgeplakt, zeker als eenvoudige spuitbussen gebruikt worden. Voor het spuiten kan gebruik worden gemaakt van kant en klare spuitbusjes of de verfspuit met perslucht. Perslucht zit in speciale bussen, of wordt verkregen met een compressor.
Spuitbussen gebruiken.
Speciale spuitbusjes zijn verkrijgbaar (bijvoorbeeld Humbrol,
Revell...), maar het kleurassortiment is vaak beperkt. Zorg dat er
enige busjes van dezelfde kleur klaar staan. Schud de bussen minstens
5 minuten. Plaats ze in een emmertje met water van 60 graden. Nadelen
zijn dat de luchttoevoer niet goed geregeld kan worden en de grote
'overspray'. Toch is er met afplakken heel wat van te maken, zeker
voor de grotere egale vlakken. Een voordeel is dat de busjes weinig
onderhoudswerk vergen. Eerst proefstukje spuiten (op stuk plastic of
karton). Pas als dit er goed uitziet op het model spuiten. Als de
busjes lang staan (ook in de winkel) is de verf vaak niet goed meer.
Na afloop busje even op de kop doorspuiten totdat er geen verf meer
uit komt en eventueel de kop losmaken en schoonmaken met wat
verdunner, daarna de kop heel voorzichtig weer terugplaatsen.
Indien men wat vaker verf wil gaan spuiten, dan loont het vroeg of
laat de moeite om een aparte verfspuit te kopen. Voor de betere
verfspuiten is het alleen een hele investering. Perslucht is
beschikbaar in speciale drukbussen, maar dit is niet goedkoop en ook
niet zo milieuvriendelijk. Bij goed onderhoud gaat een verfspuit jaren
mee. Met een eenvoudig plastic verfspuitje kunnen ook redelijke
resultaten bereikt worden, waarbij de bundelbreedte enige centimeters
bedraagt.
Preparatie voor het spuiten.
Uiteraard moet eerst het modeloppervlak perfect zijn afgewerkt. Alles
is namelijk zichtbaar. Om de afwerking te controleren kan er eerst een
dun laagje lichtgrijs of wit worden aangebracht. Zorg ervoor dat het
model met een houder vast te houden is. Bijvoorbeeld met een
klerenhanger, of een staak in een uitlaatpijp.
polijsten van het oppervlak.
Om een glad oppervlak onder spuit/schilderwerk te krijgen of echt
helder glaswerk, moet er vaak gepoetst worden. Het poetsen bestaat
uit drie delen: krassen verwijderen, doffe plekken (fijne krasjes)
verwijderen en tenslotte polijsten. Pas op met het al te glad
polijsten van plastic waarover geschilderd moet worden: op een te
glad oppervlak hecht verf slecht.
Allereerst moeten krassen en onregelmatigheden worden weggewerkt.
Doe dit met polijstpapier of fijn schuurpapier (nat schuren). Zijn
putten of krassen te diep, gebruik dan vloeibaar plastic om de kras
op te vullen. Gebruik liever geen plamuur, bij het poetsen zullen de
randjes gaan brokkelen. Bovendien is de hardheid van plastic en
plamuur verschillend, waardoor hoogteverschillen kunnen ontstaan.
Laat het vloeibare plastic goed uitharden.
De krassen zijn nu weg, nu moet de doffe plek aangepakt worden, die
door het polijsten is ontstaan. Dit kan met een droge doek
(spijkerstof of linnen). Door de doek met snelle bewegingen over het
plastic te wrijven wordt de doffe plek al een stuk gladder. Druk
niet te hard, het plastic kan te warm worden of gaan barsten
polijsten
Polijstmiddelen.
Tenslotte wordt het plastic gepolijst met een
polijstmiddel. Bare-Metal en Tamiya maken uitstekende pasta's, met
tandpasta zijn ook aardige resultaten te bereiken. Gebruik geen
Brasso, Zilvo of soortgelijk spul, daar het plastic wordt aangetast
door de oplosmiddelen hiervan (oa. ammonia). Doe wat polijstmiddel op
een zachte, schone doek en poets met draaiende bewegingen de plekken
op tot hoogglans. Druk ook nu niet te hard en neem regelmatig een
nieuw stukje doek met vers polijstmiddel. Direkt na het poetsen het
model schoonmaken met water, gebruik een tandestoker om restjes
polijstmiddel uit naden te krijgen.
Polijstmiddelen als autocleaner lossen niet op als het model in water
met afwasmiddel wordt gewassen, maar wel in alcohol.
Oppoetsbare zilververf als Liquaplate, Humbrol Metalcoat en Takara
zijn op te poetsen met zachte tissue.
Het stofprobleem.
Heel belangrijk voor het spuiten en schilderen is het stofvrij maken
van zowel het model, als de spuitomgeving. Neem het model eerst af met
een licht zeepsopje. Draag hierbij huishoud handschoenen, en doe dit
enige uren voor het spuiten. Laat het model goed drogen in een
stofvrije ruimte (een vitrinekast). Neem zeker geen kartonnen doos,
want het wemelt daarin van de stof! Door deze reiniging wordt het
model ook direct vetvrij gemaakt, terwijl de handschoenen (vette)
vingerafdrukken voorkomen. Vlak voor het spuiten kan het model zelf
nog even opgewreven worden met een anti-statische doek (voor
grammofoonplaten of verkrijgbaar bij de verfzaak).De spuitomgeving
moet stofvrij zijn. Gewoon krantepapier is dus onbruikbaar. Neem
allereerst de tafel af met een vochtige doek. Gebruik glad papier als
ondergrond (reclamefolders...toch nog nuttig!).
Afplakken voor spuitwerk.
Voor spuiten is zwakhechtende tape voldoende zolang er maar schuin
over de plakrand gespoten wordt. Richt de spuit altijd zo dat de
verfstraal niet onder het plakband kan komen. Als afplaktape bij
spuitwerk zijn geschikt:
-
Gewoon plakband, maar dan omgevouwen zodanig dat er een plakrandje van een millimeter overblijft. Alleen op zeer sterke onderlaag.
-
Afplakfolie zoals veelvuldig gebruikt in de grafische industrie, maar ook te koop bij de speciaalzaak (Frisk film; duur). Met deze folie kunnen zeer moeilijke contouren gesneden worden. Het is doorzichtig.
-
Grafische tape. Dit is te koop bij de electronica zaak (gebruikt om printplaten te etsen met geleidings- banen), of chirurgische tape (te koop bij apotheek). Het is beschikbaar in verschillende breedtes.
-
Het gewone crepetape voor het grovere afplakwerk. Gebruik dit echter zo weinig mogelijk, want het trekt vaak verf mee (Scotch).
Om een vage overgang te krijgen: maskers van papier knippen. Deze
maskers op enkele millimeters boven het modeloppervlak vastmaken met
bijvoorbeeld dubbelgevouwen stroken plakband die vlak achter de
maskerranden geplakt zijn.
Is het correct plaatsen van de tape echt lastig, dan helpt als
uiterste middel het licht bevochtigen met afwasmiddel van de tape.
Goed aandrukken, laten drogen en goed schoonmaken voor het spuiten.
Verwijder de tape direct nadat de verf iets droog is geworden.
Hierdoor wordt de vaak dikkere rand met wat geluk meegenomen.
Mochten er toch wat spetters verf zitten op reeds goed gedroogd
spuitwerk, dan voorzichtig afnemen met een stukje tissue met wat
verdunner. Opstaande randjes wegpoetsen met tand- of polijstpasta in
de richting van het donkerste vlak.
Grondverf.
Laagje primer : Floquil – Tamiya – Humbrol leveren diverse primers
voor modelbouw afhankelijk van de gebruikte materialen. Ik gebruik
nu Golden GAC-200 en GOLDEN Fluid-Acrylic als grondverf met de
airbrush en het werkt prima. Indien je enkel water gebruikt voor de
verdunning van je Acryl verf, ga je problemen krijgen met klonteren
aan de top van de airbus. Gebruik sommige acryl mediums geschikt
voor airbus., De meeste fabrikanten van verfmateriaal hebben dit in
hun programma, en verdun daarmede in een verhouding 50% verf en 50%
medium. Gebruik ook eens een "Flow-release" medium om de verf
vloeibaarder te maken.
Soms neem ik verf uit tubes en monteer een spuitmond op de tubes. (Sommige haarkleurmiddelen hebben daar ideale flacon’s voor met een spuitmondje.). Daarmede is een betere verdeling van de verf te bekomen. De verf uit de tubes word gemengd in een glazen potje, met een beetje gedistilleerd water, wat medium en flow-release totdat ik een samenstelling krijg die zo vloeibaar is als melk. Zorg dat je niet teveel verdunt, anders verkrijg je te veel verzadiging. Daarna pers–filter ik de verf door een stukje nylon-kous in de plastic potjes. Zo bekom ik klaar voor gebruik acrylverf voor een airbrush. Wel een airbrush gebruiken met een nozzle groter of gelijk aan 0,5 mm. wegens de dikte van de pigmenten in de tube verf (Artist-paint)
Het spuiten zelf.
Draag handschoenen of gebruik een zgn. barrierecreme voor
huidbescherming. Begin met de lichtste kleur. Breng de verf in dunne
lagen aan. Houd bij het spuiten de verfspuit niet op een plaats,
maar bouw het vlak geleidelijk op. Probeer de afstand tussen kop en
modeloppervlak constant te houden, de beste afstand is per verfspuit
verschillend. Probeer niet alle verf in een dikke laag aan te
brengen. Laat verf minstens vier uur drogen en glansverf minstens 24
uur. Indien men langdurig spuit, spuit af en toe wat pure terpentine
in een doekje om de kop goed schoon te houden. Zet de drukregelaar
op ongeveer 1.8 atmosfeer. Bij drukbussen heeft men langer druk door
de bus in een emmer met warm water van ongeveer 50 graden Celsius te
plaatsen.
Het verwijderen van verf.
Als oudere modellen worden opgeknapt, dan kunnen de verflagen
verwijderd worden, zonder schade aan te brengen aan het oppervlak.
Tamiya acrylverf lost het beste op in spiritus, het model kan
onbeperkt lang liggen weken in een bakje spiritus. Resten wegpoetsen
met een oude tandenborstel. Pas op voor spatten.
(Zilver)verf is ook van plastic te verwijderen met wasbenzine, maar
pas op dat wasbenzine het plastic oppervlak dof maakt.
Overige verf.
Oplossing van vaatwasmachine wasmiddel. Redelijk voordelig en net zo
effectief als een natronloog oplossing. Bedenk dat het ook net zo
aggressief is als natronloog, dus gebruik handschoenen en pas op
voor spatten.
Afbijtpasta(oa. Modelstrip). Handig voor het schoonmaken van gedeelten van een model. Wees voorzichtig met het gebruik van middelen uit doe-het- zelf zaken. Duur in gebruik.
Caustic Soda(natronloog, het belangrijkste bestanddeel van de meeste gootsteen ontstoppers). Een 5% oplossing natronloog weekt een laag matte verf in een uurtje los, glanslak duurt wat langer. Laat het model niet te lang weken: plamuur wordt ook aangetast en na een dagje begint het plastic wat bros te worden. Gebruik handschoenen, draag een bril en pas op voor spatten.
Remolie.Dit is agressief spul, wat bovendien water opneemt uit de buitenlucht en daardoor langzaam zijn werking verliest. Het tast geen metalen aan, wel de meeste verfsoorten (ook autolak) en na enige tijd ook de meeste plasticsoorten. Tast ook de huid aan, gebruik liever andere middelen.
Let op : Haal voor het afbijten met pasta of natronloog alle 'verchroomde' en metalen delen van het model. Metalen delen worden lelijk of lossen op (ook aluminiumfolie) en 'chroom' verdwijnt in enkele tellen !!
